Argentinië, van Iguazu tot Ushuaia

Eva Duarte de Perón

Eva Maria Ibarguren werd op 7 mei 1919 geboren in het dorpje Los Toldos in de provincie Buenos Aires als vijfde kind van Juan Duarte en Juana Ibarguren, die niet getrouwd waren. Als enig kind werd zij niet erkend door haar vader. Later nam ze desondanks de naam Duarte aan. Op 7-jarige leeftijd kwam haar vader om bij een verkeersongeval. Omdat hij getrouwd was met een andere vrouw en Eva´s moeder slechts zijn minnares was, bleef het gezin onverzorgd achter in het dorp, waar ze als uitschot behandeld werden. Ook na de verhuis naar het dichter bij Buenos Aires gelegen Junín werd de familiegeschiedenis snel publiek waardoor ze ook daar met de nek werden aangekeken. De vernederingen en de sociale diskwalificatie als onecht kind die Eva moest ondergaan, zou bij haar een eeuwige afkeer tegen de middenklasse teweeg brengen.

Op 7-jarige leeftijd deed Eva haar 1ste communie ondanks de vele vernederingen die ze als kind moest ondergaan

Op 15-jarige leeftijd verhuisde Eva naar Buenos Aires. Sommigen beweren dat ze meegenomen werd door de artiest Agustin Magaldi, versie die ook gebruikt wordt door Andrew Lloyd Webber in de musical, anderen beweren dat ze geholpen werd door haar moeder. Aanvankelijk had ze het moeilijk om aan de kost te komen omdat ze nog diploma´s noch connecties had. Nadat ze uiteindelijk als actrice in B-films en als radio-actrice werk vond, bleek snel haar talent. Daardoor kreeg ze rollen in films over historische vrouwen zoals Elisabeth I, Sarah Bernhardt en de laatste tsarina van Rusland Alexandra Fjodorovna.

Eva op 16-jarige leeftijd in Buenos Aires

Tijdens een geldinzameling voor de slachtoffers van de aardbeving in San Juan ontmoette ze kolonel Juan Perón voor het eerst. Op 9 oktober 1945 werd Perón door politiek tegenstanders, die vreesden dat hij de zittende president in populariteit zou overschaduwen, gearresteerd. Velen beweren dat zijn snelle vrijlating op 17 oktober te maken had met Eva, die de arbeiders tot grote demonstraties bewoog. Maar volgens historici waren het de grote bonden die de demonstraties organiseerden. Eva was op dat moment weinig bekend en werd zelfs gemeden door regering en radio en TV, door haar relatie met Perón. 17 oktober is nu nog steeds de Dag van de Loyaliteit.

De massale demonstratie op 17 oktober 1945 die leidde tot de vrijlating van Juan Perón

Op 21 oktober, vlak na de vrijlating, trouwden ze. Onmiddellijk werden alle films van Eva uit de bioscopen gehaald vermits het ongepast was voor een politiek figuur om zich in te laten met de entertainmentindustrie.

Op 21 oktober 1945 trouwden Juan Domingo Perón en Eva Duarte

In 1946 gebruikte Eva haar wekelijks radioprogramma om campagne te voeren voor de presidentsverkiezingen. Haar toespraken zaten vol populistische retoriek, bedoeld om arbeiders en armen achter haar echtgenoot te scharen. Daarvoor gebruikte ze vaak haar eigen lage afkomst, ondanks het feit dat ze flink gestegen was op de sociale ladder. Eva vergezelde haar man naar alle uithoeken van Argentinië. Zij was een doorn in het oog van het leger, de politici en de elite, maar ze werd door het volk op handen gedragen. Voor het eerst drong ze aan om de naam Evita te gebruiken. Na de verkiezing van Juan Perón ging Evita een steeds prominentere rol spelen in zijn regering.

Eva gebruikte haar lage afkomst om de arbeiders en armen achter Perón te scharen

Op een gegeven moment had ze meer invloed dan de vice-president. Alleen met het leger moeide ze zich niet. Rond Perón creëerde ze een cultus, verhief hem tot bijna goddelijke status en vergeleek hem met Jezus Christus. Zij zei vaak dat alleen Peronisten echte Argentijnen waren en verweet anti-Peronisten gebrek aan patriotisme: ...Perón is het hart, de ziel, het gevoel en de realiteit van het Argentijnse volk. Iedereen weet dat er in onze beweging maar één man is met een eigen bron van licht waar wij ons allemaal mee voeden. Dat is Perón...

Juan en Eva na de verkiezingen in 1946

In 1947 maakte Evita een PR-tournee door Europa, dat Argentinië steeds meer als een fascistisch land ziet. Tijdens deze, zo genoemde, Regenboogtournee bezoekt zij Spanje, Italië en Frankrijk. In Spanje, nog steeds herstellend van de burgeroorlog in 1938 en onder embargo van de VN, werd ze enthousist ontvangen en ontmoette ze Francisco Franco. Tevens bezocht ze er de tombe van Ferdinand II van Aragon en Isabella I van Castillië, die eertijds de ontdekkingsreizen hadden bekostigd. Spanje nam in dank de voedselhulp, die Argentinië bezorgde, aan. In Italië waar ze paus Pius XII ontmoette en in Franfrijk leverde haar bezoek meer gemengde gevoelens op. Het geplande bezoek aan Groot-Brittanië werd afgeblazen, officieel wegen oververmoeidheid van Evita,  nadat de Britse koninklijke familie liet weten dat zij niet moest denken dat ze Eleanor Roosevelt was en kon ontvangen worden wanneer het haar pastte. Bij haar terugkeer in Argentinië richtte Evita de Eva Perón Stichting op, stichting die erg gewaardeerd werd en een belangrijke bijdrage leverde aan de Argentijnse maatschappij. Ziekenhuizen en weeshuizen, die lang na haar dood zouden bestaan, werden geopend.

Eva in één van de weeshuizen die via de Eva Perón Stichting opgericht werd

In een poging om een serieuzer imago te krijgen, liet ze zich niet meer zien met bijzondere kapsels en uitbundige kledij maar droeg ze simpele mantelpakjes en droeg haar haar in een dot. Mede dankzij de organisatie van de vrouwenbeweging werd zij de tweede machtigste persoon van haar land in 1949. Ook rond haar eigen persoon werd een cultus gecreëerd, straten, pleinen en zelfs een ster werden naar haar genoemd. Toch zou ze er steeds voor zorgen dat ze in de schaduw bleef van haar man door te verklaren dat haar eigen daden geïnspireerd en aangemoedigd waren door de wijsheid en de hartstocht van Perón. Terwijl ze immens populair was bij de werkende bevolking, werd ze verafschuwd, om haar afkomst en haar gebrek aan opleiding, door de middenklasse en de maatschappelijke elite. Bovendien vond men haar politieke activiteit als vrouw en presidentsvrouw ongepast. Haar wraakzucht, geïnspireerd door de slechte behandeling in haar jeugd, tegen wat zij smalend de oligarchie noemde, was berucht.

Eva veranderde haar imago en droeg meer gewone mantelpakjes

Onder druk van het volk wilde Evita zich in 1951 zich verkiesbaar stellen als vice-presidente, iets wat haar heel kwalijk werd genomen door het leger, die haar groeiende macht al die tijd met lede ogen hadden aangekeken. Het volk organiseerde de ´Cabildo Abierto´, een demonstratie waar 2 miljoen mensen aan deelnamen, om hun steun aan haar kandidatuur te betuigen.

2 miljoen demonstranten steunden de kandidatuur van Eva voor vice-presidente tijdens de Cabildo Abierto

Na een bedenktijd besloot ze om haar kandidatuur in te trekken, officieel omdat ze inzag dat haar plaats naast haar man was als echtgenote en niet als lid van zijn regering. Ze zei dat ze hoopte de geschiedenisboeken in te gaan als de vrouw die het volk tot Perón bracht. Bronnen bevestigen echter dat de legerleiding ermee gedreigd had het regime van Perón omver te werpen moest Evita vice-presidente worden en zo de macht over het leger zou krjgen. Ook was haar gezondheidstoestand zo achteruit gegaan, dat ze niet in staat zou zijn haar ambt uit te oefenen. In november 1951 werd baarmoederkanker vastgesteld en bij de operatie bleek deze in de buikholte uitgezaaid te zijn. Evita was ten dode opgeschreven. Op 4 juni 1952 werd Juan Perón herkozen als president, bij de eerste verkiezingen waarbij vrouwen stemrecht hadden.

Bij de overwinning van Peron bij de presidentsverkiezing in 1951 moest Perón Eva ondersteunen bij de verschijning op het balkon van het roze huis

De inzet van Evita voor de vrouwenvereniging had een groot aandeel in de herverkiezing van haar man. Bij de overwinning werd een triomftocht georganiseerd waar zowel Juan als Evita Perón staande in een open wagen door de stad gereden werden. Onder de lange bontjas die Evita aanhad, verborg ze een corset van gips en ijzerdraad, die haar staande moesten houden tijdens de triomftocht.

Onder de bontjas droeg Evita een corset dat haar staande hield tijdens de triomftocht door Buenos Aires

Enkele dagen na de inauguratie van haar man werd Evita officieel uitgeroepen tot Spiritueel Leider van de Natie. Op 26 juli 1952 overleed Evita op 33- jarige leeftijd.

Het opgebaarde lichaam van Evita

Na de bekendmaking dompelde het hele land zich in een diepe rouw. Bioscopen en restaurants werden gesloten, radioprogramma´s werden onderbroken met de volgende mededeling: ...het is mijn droevige plicht U mede te delen dat om 20.25 uur Eva Perón, Spiritueel Leider van de Natie, de onsterfelijkheid is binnengetreden... meer dan één miljoen mensenliepen langs Eva´s baar om de laatste groet te brengen en bij uitzondering kreeg zij een staatsbegrafenis, wat normaal voor verkozen politici voorbehouden is.Tijdens de processie van haar doodskist werden 17 toeschouwers doodgedrukt en werden duizenden met verwondingen opgenomen in ziekenhuizen.

De staatsbegrafenis

Na de begrafenis diende een vakbond een verzoekschrift in bij het Vatikaan om Evita heilig te laten verklaren. Evita´s lichaam werd gebalsemd door dokter Pedro Ara. Kort na haar dood ontstond het idee om een monument, een arbeider groter dan het vrijheidsbeeld, ter nagedachtenis op te richten. Haar gebalsemde lichaam zou in de sokkel bewaard worden, naar het voorbeeld van Lenin op het Rode Plein. Voor de uitvoering van dit plan werd het regime van Perón door het leger omvergeworpen.

Dokter Pedro Ara bij het balsemen van het lichaam van Evita

Perón moest hals over kop het land uitvluchten waardoor hij geen tijd had om haar lichaam in veiligheid te brengen. De nieuwe militaire regering, die bang was dat het lichaam een symbool voor de Peronisten en een inspiratiebron voor revolutionairen zou worden, kidnapte het lichaam uit het huis van dokter Ara, die het bewaard had tot het monument klaar zou zijn. Twee jaar lang verhuisde het lichaam van de ene geheime plaats naar de andere om tenslotte verscheept te worden naar Milaan, om daar onder een valse naam, Maria Maggi, begraven te worden. In 1971 werd ze weer opgegraven en Juan Perón, die toen getrouwd was met Isabel, bewaarde het lichaam in zijn huis in Spanje, waar hij in ballingschap leefde. Perón werd terug verkozen tot president in 1973 maar overleed acht maanden later. Nog steeds had hij niet de mogelijkheid gehad om het lichaam terug naar Argentinië over te brengen. Isabel Perón, derde echtgenote van Juan, die als vice-presidente haar man opvolgde, zorgde daarvoor. Zij herenigde Evita en Juan en liet ze samen opbaren in het presidentieel paleis. Ze werden wel gescheiden begraven, Juan op de begraafplaats van La Chacarita en Evita in het familiegraf van de Duartes op het kerkhof van Recoleta.

Het familiegraf van de Duartes op het kerkhof van Recoleta

De gedenkplaten aan het graf van Juan Perón op het kerkhof van La Chacarita

Na de staatsgreep in 1976 werd het lichaam opnieuw verplaatst maar na 6 maanden kreeg de familie het terug. Er werd afgesproken  dat ze onder verschillende lagen staal zou worden begraven in de Duarte-tombe om lijkschennis met welk doel dan ook te voorkomen. Sindsdien wordt er druk gelobbyd om beide lichamen weer te verenigen, een stichting werd opgericht en de grond voor een gezamelijk grafmonument werd aangekocht. Fanatieke protesten tegen dit plan, onder meer door de zussen van Evita, en geldgebrek zorgden ervoor dat het plan nog steeds niet uitgevoerd werd.

Eén van de standbeelden ter ere van Evita, het grote mausoleum staat nog steeds ter discussie 

Eva Peron

21:58, 14/8/2008 .. Posted by Fred

Helaas wordt de donkere zijde van het regime van Peron niet duidelijk aan het licht gebracht. Echter het gemak waarmee ze naar het fascistisch Spanje afreisde was typerend voor de aard van het regime aldaar: het peronisme grensde aan het fascisme a la Mussolini. Verafgoding van de Leider was karakteristiek.
Daarbij was het een door en door corrupt regime. Nederlandse bedrijven (Werkspoor b.v.) betaalde kapitalen aan steekpenningen destijds voor de contracten.
Argentinië was vlak na de 2e Wereld Oorlog één van de rijkste landen van de wereld. Veel Italianen en Spanjaarden vertrokken naar Argentinië . Ook nazi's, waarvan beweerd wordt, dat Eva Peron hun daarbij heeft geholpen .
Argentinië is economisch daarna flink afgezakt op de wereldladder.

Untitled Comment

17:28, 3/10/2008 .. Posted by Patrick

Uiteraard heb je gelijk in wat je zegt maar toch moet je één en ander relativeren. De personencultus is door de eeuwen heen een vast gegeven. Ik geef enkele voorbeelden: Jezus, Mohammed, Julius Cesar, Atilla, Keizer Karel...enz.
Wat betreft de steekpenningen: het blijft steeds een vraag, waar niemand me een antwoord op kan geven...wie is het meest corrupt?? Degene die betaalt of degene die ontvangt. Als niemand steekpenningen zou aanbieden, kan ook niemand er ontvangen...